Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), akaryakıt üzerindeki vergi uygulamaları ile ilgili kamuoyunda tartışmalara yanıt vermek amacıyla bir açıklama yaptı. Küresel siyasi gerilimlerin etkisiyle artan petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve halkın ekonomik durumunu korumak adına Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 5 Mart’tan itibaren “eşel mobil” sistemine geçildi. Bu sistemde, akaryakıt ürünlerinin toplam Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) içindeki oranının yüzde 96’nın üzerinde olduğu belirtildi.
MART AYINDA VERGİ TAH SILATI YÜZDE 18 DÜŞTÜ GİB’in verilerine göre, Şubat ayında akaryakıt ürünlerinden 44,3 milyar lira ÖTV tahsil edilirken, Mart ayında bu rakam yüzde 18 oranında düşerek 36,3 milyar liraya geriledi. Vergilerin, 15 günlük dönemler halinde, dönemin bitiminden sonraki 10 gün içinde tahsil edildiği belirtildi. Mart ayındaki düşüş, krizin henüz etkisini göstermediği 16 Şubat-4 Mart dönemindeki tahsilatın etkisiyle gerçekleşti. 5-15 Mart döneminde ise, kriz etkisi derinleşmediği için akaryakıt üzerindeki sabit ÖTV tutarlarının bir kısmı alınmaya devam etmiştir. Gerçek krizin etkisi ise 16-31 Mart dönemi ile 1-15 Nisan arasındaki tahsilatlarda daha belirgin hale geleceği öngörülüyor. Nisan tahsilatının sadece 6,9 milyar lira olduğu kaydedildi.
BÜTÇE HEDEFİNDEN 519 MİLYAR LİRA UZAKTA KALINDI Yılın ilk dört ayında toplam vergi tahsilatı 136,8 milyar lira olarak gerçekleşti. Ancak 2026 yılı bütçesinde akaryakıt üzerinden beklenen ÖTV geliri 656,5 milyar lira olarak öngörülmüştü. Bu durum, yılın kalan sekiz ayında 519,7 milyar lira ek tahsilat yapılmasının zorunlu olduğunu, mevcut sistemle bunun neredeyse imkansız olduğunu gösteriyor.
VERGİ KAYBI 600 MİLYAR LİRAYI AŞACAK GİB, sadece ÖTV’den değil, bu verginin üzerinden alınan Katma Değer Vergisi (KDV) kaybının da yaşandığını vurguladı. Yapılan hesaplamalara göre, yılın geri kalanında yaklaşık 104 milyar lira KDV tahsilatı yapılması beklenmiyor. Eğer mevcut petrol fiyatları ve sabit ÖTV tutarları devam ederse, yıl sonundaki toplam vergi kaybının 600 milyar lirayı aşması öngörülüyor.
MOTORİN VE LPG’DE VERGİ UYGULAMASI SIFIRLANDI Açıklamada, güncel durumda motorin ve LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) için maktu Özel Tüketim Vergisi’nin sıfırlandığı, benzinde ise yalnızca 3,0206 lira vergi alındığı belirtildi. 5 Mart’tan itibaren yapılan tüketim tahminlerine göre, alınmayan ÖTV miktarının 86 milyar lira, bu tutar üzerinden tahsil edilmeyen KDV’nin ise 17 milyar lira olduğu kaydedildi. Böylece toplam kaybın 100 milyar lira sınırını geçtiği ifade edildi.
